Po kilku dniach grypy termometr wreszcie pokazuje normę, wracasz do laptopa i myślisz, że najgorsze masz za sobą. A potem gorączka znowu rośnie. Przy grypie to najgroźniejszy sygnał, jaki można dostać. Może oznaczać powikłanie, na przykład zapalenie płuc, i jest powodem, żeby pilnie iść do lekarza, a nie przeczekiwać.
Dlaczego gorączka po poprawie to zły znak
Sam długo traktowałem nawrót temperatury jak „drugą falę” tej samej infekcji. Tymczasem grypa ma dość przewidywalny przebieg: objawy trzymają się zwykle od 5 do 7 dni, a potem słabną. Osłabienie może zostać na dłużej, ale gorączka nie powinna wracać.
Jeśli po wyraźnej poprawie temperatura znów idzie w górę, mogło dojść do powikłania. Grypa potrafi przejść w zapalenie płuc, oskrzeli lub ucha środkowego, a nawet w zapalenie mięśnia sercowego. U seniorów częstym problemem jest niewydolność oddechowa, u dzieci zdarzają się drgawki gorączkowe.
W takiej sytuacji nie czekam do poniedziałku ani na wizytę za tydzień, tylko dzwonię do przychodni tego samego dnia. Lekarz oceni, czy doszło do zakażenia bakteryjnego. Tylko wtedy antybiotyk ma sens, bo na sam wirus grypy nie działa.
Grypa czy przeziębienie? Patrz na zegarek
Żeby wiedzieć, czego pilnować, trzeba najpierw rozpoznać, z czym masz do czynienia. Najprościej po tempie. Grypa uderza nagle: rano siedzisz w pracy, a po południu masz dreszcze, wysoką temperaturę, bolą cię mięśnie i głowa, dochodzi suchy kaszel. Wszystko to dzieje się w ciągu kilku godzin, a do tego czujesz silne osłabienie.
Przeziębienie rozkręca się stopniowo, przez kilka dni. Najpierw drapie w gardle, potem leci z nosa, na końcu pojawia się kaszel. Jest uciążliwe, ale nie zwala z nóg w jedno popołudnie.
U dzieci granica jest mniej wyraźna. Grypa może dawać u nich wymioty albo ból brzucha, więc łatwo wziąć ją za kłopot z żołądkiem. Pewność dają testy PCR lub antygenowe, które przy przeziębieniu wychodzą ujemne. Od zakażenia do pierwszych objawów mija zwykle od 1 do 4 dni.
Inne sygnały, przy których nie warto czekać
Nawrót gorączki to najważniejszy alarm, ale nie jedyny. Do lekarza trzeba się zgłosić, gdy pojawia się:
- gorączka powyżej 39°C,
- duszność,
- ponowny wzrost temperatury po kilku dniach poprawy.
Pilnej konsultacji wymagają też seniorzy, małe dzieci i osoby z chorobami przewlekłymi. Seniorzy i przewlekle chorzy powinni być pod opieką lekarza przez cały czas trwania grypy.
Z nagłą gorączką zostaję w domu. Nie chodzi tylko o mnie: w biurze czy w autobusie zaraziłbym kolejne osoby, a dla kogoś z grupy ryzyka grypa może skończyć się szpitalem.
Szczepienie chroni dopiero po dwóch tygodniach
Najskuteczniejszą ochroną przed grypą jest szczepionka, ale działa z opóźnieniem. Odporność buduje się około dwóch tygodni. Zastrzyk zrobiony w dniu, w którym kolega z biurka zaczyna kichać, nie zadziała więc od razu.
Szczepionka zawiera inaktywowane fragmenty wirusa, dlatego nie może wywołać grypy. Po wkłuciu może pojawić się lekki ból ramienia albo krótkotrwałe osłabienie. Skład zmienia się co roku, bo wirus stale mutuje, a odporność po przechorowaniu nie jest trwała. Dlatego szczepienie powtarza się w każdym sezonie.
WHO i ECDC zalecają je przede wszystkim seniorom, kobietom w ciąży i osobom przewlekle chorym. Część szczepionek refunduje NFZ, między innymi dla seniorów i kobiet w ciąży. Aktualne zasady sprawdzisz u lekarza lub w aptece.
