Ścieżka od ankiety do wyników
Nie musisz mieć żadnych dolegliwości ani podejrzenia konkretnej choroby. Wystarczy, że jesteś ubezpieczony w NFZ. Całość przebiega w pięciu krokach.
- Ankieta zdrowotna. Wypełniasz ją w Internetowym Koncie Pacjenta, w aplikacji mojeIKP albo w swojej przychodni POZ, gdzie pomoże ci personel.
- Kontakt z przychodni. Na podstawie twoich odpowiedzi POZ ustala, które badania zlecić. Na telefon albo wiadomość z przychodni czekasz najdłużej 30 dni, licząc od dnia, w którym oddałeś ankietę.
- Pobranie krwi i moczu. Idziesz na badania ze zleceniem z programu. To nie jest zwykłe e-skierowanie, więc nie zobaczysz go na liście e-skierowań w IKP.
- Wizyta podsumowująca. Lekarz, pielęgniarka albo położna omawia wyniki, a przy okazji mierzy ciśnienie tętnicze, tętno, masę ciała i wzrost.
- Plan zdrowotny. Wychodzisz z gabinetu z własną listą wskazówek: co zmienić w jedzeniu, ile się ruszać, o jakich szczepieniach pomyśleć, kiedy powtórzyć badania i z czego warto zrezygnować. Gdy coś w wynikach odbiega od normy, dostajesz skierowanie na dalszą diagnostykę lub leczenie.
Gdy pierwszy raz czytałem o tym programie, najbardziej zaskoczył mnie punkt trzeci. Łatwo zajrzeć do IKP, nie znaleźć skierowania i uznać, że przychodnia o tobie zapomniała. Tymczasem tak właśnie działa ten program.
Co sprawdza sześć podstawowych badań
Pakiet ma pokazać, jak pracują najważniejsze narządy, i wyłapać częste zaburzenia metaboliczne, zanim przerodzą się w poważniejszy problem.
- Morfologia krwi – zdradza m.in. niedokrwistość.
- Glukoza – sygnalizuje kłopoty z gospodarką cukrową.
- Lipidogram – pokazuje poziom cholesterolu i triglicerydów.
- Kreatynina z eGFR – mówi, jak radzą sobie nerki.
- TSH – ocenia pracę tarczycy.
- Badanie ogólne moczu – może wskazać nieprawidłowości w nerkach i drogach moczowych.
Lekarz może dorzucić kolejne pozycje, jeśli przemawia za tym wiek, płeć albo twoje czynniki ryzyka. Wtedy do zlecenia trafiają enzymy wątrobowe (ALAT, ASPAT, GGTP), a także badanie krwi pod kątem przeciwciał anty-HCV, które zdradza kontakt z wirusem zapalenia wątroby typu C.
Jakie badania dochodzą po 50. i 60. urodzinach?
Po pięćdziesiątce zlecenie może być dłuższe. Mężczyźni mogą dostać oznaczenie PSA, czyli antygenu swoistego dla prostaty. Podwyższony wynik to sygnał do dalszej diagnostyki gruczołu krokowego, a nie automatycznie rozpoznanie nowotworu.
Druga możliwość to badanie stolca testem FIT-OC, które szuka w nim ukrytej krwi. Wychwytuje ślady niewidoczne gołym okiem, a te mogą świadczyć o zmianach w jelicie grubym wymagających sprawdzenia.
Sześćdziesięciolatkowie i starsi mają w programie także sprawdzenie, jak działa ich pamięć i myślenie. Gdy ankieta zasygnalizuje podwyższone ryzyko kłopotów w tej sferze, personel może poprosić o wykonanie krótkiego testu Mini-Cog.
Masz 20–49 lat? Bilans raz na pięć lat
Z programu „Moje Zdrowie” może skorzystać każdy ubezpieczony w NFZ, który skończył 20 lat. Młodsi czekają jednak dłużej: osoby w wieku 20–49 lat robią bilans raz na pięć lat, a od 50. roku życia przysługuje on co trzy lata. Ścieżka jest ta sama: ankieta, kontakt z przychodni, badania i wizyta z planem zdrowotnym.
Udział w bilansie niczego ci nie odbiera. Nadal możesz korzystać z pozostałych programów profilaktycznych NFZ i z badań, które zleci ci lekarz.
